Arabistiek en Islamkunde (bachelor)
De bacheloropleiding Oosterse Talen en Culturen – afstudeerrichting Arabistiek en islamkunde wil mensen vormen die met kennis van zaken over een complexe regio kunnen spreken. Aangezien het Midden-Oosten een belangrijke plaats in het wereldgebeuren inneemt, zijn mensen die vertrouwd zijn met de regio, ook via beheersing van de diverse Arabische schrijf- en spreektalen, onontbeerlijk in de wereld van vandaag. Wij bieden daarom een gespecialiseerd programma aan, gestoeld op een grondige kennis van cultuur, politiek en samenleving, benaderd vanuit een kritische en onderzoekende geest en met aandacht voor interculturaliteit en taalverwerving.
Tijdens de opleiding Arabistiek en islamkunde leer je verschillende taalvarianten, die allen even actueel blijven: van Koranisch tot Media Arabisch, en van literair tot Egyptisch Arabisch. Door de belangrijke Egyptische filmindustrie, de politieke invloed van Caïro, en het demografisch gewicht van Egypte, was het Egyptisch lang een van de meest verbreide vormen van de Arabische spreektaal. Koranisch, literair, en verwante vormen van, Arabisch spelen dan weer een sleutelrol in de socio-culturele en politieke dynamieken van de hele regio, in verleden én heden. Media Arabisch betreft de standaardtaal gebruikt in Arabischtalige kranten, op radio en televisie, en —tezamen met de spreektalen— op sociale media. Het is precies kennis en beheersing van deze combinatie van taalvarianten die het mogelijk maakt om een compleet, diepgaand en gecontextualiseerd inzicht te verwerven in het studiegebied.
Taal- en tekstvakken dienen daarom toch vooral dit grotere doel, om kennis over de regio van het Midden-Oosten te ontsluiten. Via het domeinspecifieke pakket, de gevorderde taal- en tekstvakken, en een onderzoeksluik leer je met kennis van zaken nadenken over cultuur, politiek en samenleving. Daarnaast wordt, aan de hand van een specifiek vakkenpakket, ook het belang benadrukt van ruimere culturele, regionale, en globale dimensies.
Aan het einde van de bachelor krijg je de mogelijkheid om voor één semester (12 lesweken) naar Caïro te trekken. Een dergelijk verblijf biedt je niet alleen een grondig taalbad, maar ook bijkomende academische vorming én praktische ervaring. Het is met andere woorden een waardevolle toevoeging aan je toekomstige CV. In de master kan je dit nog aanvullen met een tweede, meer gespecialiseerd verblijf in Caïro.
Vanaf het tweede bachelorjaar kies je een keuzepakket. Keuzepakketten zijn samenhangende pakketten van opleidingsonderdelen uit een andere discipline dan jouw opleiding. Een keuzepakket is als een verbreding van je eigen opleiding bedoeld. De opleiding biedt een aantal vaste keuzepakketten aan die rekening houden met de arbeidsmarkt en mogelijke vervolgopleidingen: Politieke en sociale wetenschappen, Globalisering en diversiteit, Economie en bedrijfskunde, of een andere Oosterse taal en cultuur, bv. Turks. Je kiest voor een keuzepakket dat aansluit bij je interesseveld of eigen onderzoek.
Midden-Oosten Studies (master)
In de master worden je wetenschappelijke en kritische vaardigheden vervolmaakt, een gevorderde taalvaardigheid nagestreefd, en de talen en culturen in de diepte bestudeerd, wat betekent dat je een bredere waaier aan mogelijkheden hebt op de arbeidsmarkt. In de bachelor worden basisvaardigheden opgebouwd in de diverse componenten van het programma (taalvaardigheid, essentiële historische, culturele en maatschappelijke achtergronden, onderzoeksstrategieën). In de master worden die meer geïntegreerd en verdiepend aangeboden.
Het programma bevat de volgende componenten: Taal, tekst en context, Cultuur in perspectief, Professionaliseringsmodule, Internationaliseringsmodule, Stage en Masterproef en masterproefseminarie
Cairo-semester
UGent is een van de zeven deelnemende instellingen in het Nederlands-Vlaams Instituut in Caïro (NVIC), een onderzoeks- en onderwijscentrum in het hart van de Arabische wereld.
Het NVIC biedt onder andere gespecialiseerde opleidingsprogramma’s aan voor Nederlandse en Vlaamse studenten, waarbij beroep gedaan wordt op een uitgebreid team van Egyptische en ook Nederlandse, Vlaamse en internationale lesgevers en specialisten.
De Afstudeerrichting Arabistiek & Islamkunde/Midden-Oosten Studies van de UGent heeft een bilateraal akkoord met het NVIC, waardoor het verwerven van studiepunten door deelname aan een programma van het NVIC mogelijk is. Er zijn uitwisselingsmogelijkheden gedurende een semester in de bachelor en een semester in de master.
Deelname is voor beide programma’s verbonden aan specifieke voorwaarden, alsook aan de goedkeuring door UGent en door het NVIC.
Studenten aan het woord
Over de bachelor…
Anaïs
Een studiekeuze maken is altijd lastig. Persoonlijk was ik in heel veel geïnteresseerd en vond ik het frustrerend om een keuze te moeten maken. Tot ik dus Arabistiek en Islamkunde vond, een opleiding die niet alleen taal, geschiedenis, politiek, antropologie en nog veel meer aan elkaar verbindt maar ook rechtstreeks tot mijn ziel sprak – wat nog het belangrijkst is om door je studies aan de universiteit te geraken. Sindsdien heb ik er geen enkele spijt van gehad. Ten eerste door het klein aantal studenten waardoor we een hechte groep vormen en al onze vragen mogen stellen in de les (al zitten we soms ook in grote aula’s met andere richtingen). Ten tweede omdat er genoeg afwisseling is tussen taken en blokken waardoor het jaar in een oogwenk al voorbij is zonder dat je het zelfs maar besefte. Ten derde omdat het curriculum mooi opbouwt zodat je je eigen vooruitgang ziet (vooral in het Arabisch!) met de uitwisseling(en) naar Egypte als hoogtepunt hierin. Het helpt ten slotte ook dat de richting maatschappelijk relevant is (met ook veel keuzeruimte) en je er gemakkelijk over kunt praten met je omgeving. Je wil dat effect echt niet missen als je mensen vertelt dat je arabistiek studeert: de coolste richting van Gent.
Marte
Ik begon aan de opleiding Arabistiek en Islamkunde vanuit een misschien wat naïeve interesse om een nieuwe taal en cultuur te leren kennen. Al snel verbreedde de opleiding mijn blik en maakte ik kennis met de enorme complexiteit, multipliciteit en rijkheid aan talen, culturen, verhalen, historische processen en hedendaagse realiteiten die een groot deel van deze aardbol omvatten. Eerder dan de Arabische wereld (of nog breder de hele moslim-wereld) als een afgesloten blok te zien, leerde ik over de connecties en verbanden. Naast de appreciatie voor dit rijke heden en verleden leerde ik ook om de meer beruchte en negatieve connotaties, zoals jihad, te contextualiseren. Dat bracht me ook tot mijn huidige job: een doctoraat in Conflict en Ontwikkelingsstudies, waar ik onderzoek doe naar de uitbreiding van jihadistische groeperingen in de Sahel-regio. Daarbij focus ik niet enkel op hun ideologische gedachtegoed, maar plaats ik deze groepen ook in hun lokale en globale context. De basis van wat ik vandaag doe, komt dus voort uit de opleiding Arabistiek en Islamkunde, en ik kan deze dan ook warm aanbevelen aan alle nieuwe studenten.
Noa en Joachim
Over studeren aan het Nederlands-Vlaams Instituut in Caïro…
Obeida Atif Hashim – Volgde het BAchelor programma aan NVIC
Een semester aan het NVIC was een heel positieve ervaring voor mij als derdejaarsstudent. Alles verliep heel vlot, aangezien de lessen elk maar maximaal twee uur duren en we van zondag tot woensdag les hadden. Je hebt altijd les in kleine lokalen met een kleine groep mensen, wat de ervaring nog persoonlijker maakt, en dat vond ik aangenaam. Ik heb veel mensen ontmoet en heb er zeker ook vrienden aan overgehouden. Het leven in Caïro was hectisch, maar je went hier zeer snel aan. Ik woonde in al-Muhandiseen, maar Zamalek of Agouza zijn ook aan te raden, aangezien daar de meeste studenten woonden. Mijn favoriete bezigheden in mijn vrije tijd waren op café gaan met vrienden, monumenten bezoeken en familie bezoeken. Met NVIC vond ik de uitstap naar al-Ismailia het interessantste en met vrienden waren de leukste trips naar Luxor, Aswan en Siwa! Verder zou ik als advies willen meegeven dat je uit je comfortzone moet komen op uitwisseling!
Zaid Abdulhussein – Volgde het BAchelor programma aan NVIC
Ik volgde een semester aan NVIC en had er een heel positieve ervaring. De lessen waren interessant en docenten legden de leerstof op een heel duidelijke en toegankelijke manier uit. Persoonlijk vond ik de vakken niet extreem moeilijk, eerder van een gemiddeld niveau, waardoor er genoeg tijd overbleef om zelfstandig te studeren – zeker met het voordeel van drie dagen weekend. In Caïro woonde ik in Zamalek, vlak bij het instituut. Het is een levendige en veilige buurt waar alles dichtbij is, en het dagelijkse leven is er ook vrij betaalbaar. De excursies die door het instituut werden georganiseerd waren leuk en brachten studenten en docenten samen buiten de klas.
Mijn tip: ook als je alleen bent, ga naar buiten, ontdek de stad en wees sociaal. De Egyptische cultuur is heel open en helpt je om snel nieuwe contacten te leggen en je taal te verbeteren.
Esra Verboven – Volgde het MAster programma aan NVIC
Egypte is groot, ongeveer 33 keer de grootte van België. Dat wil zeggen dat er ongelooflijk veel te zien is. De demografie is erg divers en elke bevolkingsgroep meet zichzelf een specifieke identiteit aan. Het is aan jou om uit te zoeken in hoeverre deze stereotypes stroken met de werkelijkheid, dus dat is niet alleen een leuk avontuur maar ook een goede manier om mensen te leren kennen. De meeste Egyptenaren zijn nieuwsgierig en praatgraag dus het is niet moeilijk om een netwerk op te bouwen. Dit netwerk heb je trouwens erg nodig als je meer wil zien dan de piramides. Er zijn namelijk veel meer interessante dingen te zien en te doen. Ga snuisteren in de workshops van Caïro en ontdek de vele typen handwerk die je er kan kopen of leren. Als je een Egyptenaar enthousiast wil krijgen, moet je vooral vragen welke gerechten je echt moet proberen en waar je ze moet eten. De kans is groot dat ze aanbieden om mee te gaan en zo veel bestellen dat je net niet dood neervalt. Het meest indrukwekkende is echter de woestijn. Daar ben ik mijn hart verloren. Ik heb geslapen in het zand, gesurft van de duinen en geprobeerd alle sterren in de melkweg te tellen (het waren er heel veel). Na twee semesters in Caïro, is de woestijn toch de enige plek die ik steeds opnieuw kan blijven bezoeken.
Maui Clarys – Volgde het MAster programma aan NVIC
Het NVIC programma voor masterstudenten wordt volledig in het Arabisch gedoceerd. De eerste weken is dit heel intens en met momenten kan dit zeker ook wat overweldigend aanvoelen, maar eens je begint te merken hoe positief de impact hiervan is op je niveau van Arabisch, ben je dat alweer snel vergeten. Doorheen heel het traject word je heel erg goed ondersteund door de verschillende leerkrachten op het instituut, wat een heel aangename leeromgeving creëert. Ook buiten de lessen kan je rekenen op de contacten die je legt via het instituut. Zo was ik tijdens mijn semester aan het NVIC bezig met het verkennen van bronnen en benaderingen voor mijn masterproef en kon ik ook hier telkens rekenen op advies en begeleiding van iedereen die werkt op het instituut. Beide semesters aan dit instituut blijven voor mij periodes waar ik met heel veel dankbaarheid en vreugde naar terugkijk. De uitwisseling vormt een enorme meerwaarde aan de opleiding!
Over de master en het werkveld nadien…
Annebeau Hofkens (Master Midden-Oosten Studies behaald in 2024)
Journalist bij de Standaard
Een nieuwe wereld
Wordt het iets met taal, geschiedenis of politiek? Dat was een van de – minder banale of puberale – vragen waar ik mee worstelde in de laatste jaren van het secundair onderwijs. Met Arabistiek & Islamkunde koos ik uiteindelijk voor een studie die veel van mijn interesses combineerde, en tegelijk een nieuwe wereld voor me opende. Eentje waarmee ik tot het aanvangen van mijn studies alleen nog maar in aanraking was gekomen in nieuwsuitzendingen, een occasionele documentaire en verhitte politieke debatten.
Een wilde rit
Het duurde niet lang voor de studie en het curriculum hun essentie toonde. Vanaf de eerste week maakten mijn medestudenten en ik kennis met de beginselen van de Arabische schrijftaal en de Egyptische spreektaal. Die taalverwervingsvakken gingen in eerste instantie gepaard met meer algemene vakken die de nodige theoretische en historische basis boden voor het traject – of soms: wilde rit – dat daarop volgde.
Elk algemener vak dat ik op mijn bord kreeg, kwam met een regiospecifieke tegenhanger. De studie biedt wereldpolitiek, maar ook politiek van het hedendaagse Midden-Oosten, wereldgeschiedenis, maar ook geschiedenis van de Arabische wereld en de Islam, beginselen van de antropologie, maar ook antropologisch onderzoek over en in de Arabische wereld. Het meeste voldoening haalde ik uit de laatste jaren van de opleiding waar we alle talenkennis die in de eerste jaren zorgvuldig wordt opgebouwd, leerden inzetten in academische discussies, historisch onderzoek of zelfs media analyses. Daar ligt voor mij de kracht van de studie. Een taal valt immers moeilijk te verstaan zonder haar historische en culturele context, en die context is moeilijker te begrijpen zonder zijn taal.
Twee semesters in Caïro
Het traject is op die manier duidelijk, maar bood om verschillende redenen ook genoeg verrassingen. Niet het minst vanwege de mogelijkheid om twee keer een semester door te brengen in de Egyptische hoofdstad Caïro. In mijn derde bachelor voelde dat semester als een warme ontmoeting – pun not intended – met een land en een stad waar de kennis die de voorbije jaren was opgebouwd, plots heel tastbaar werd. Nog tastbaarder werd dat in het tweede masterjaar, in de vorm van een thesis die ik in Caïro kon schrijven over het politieke karakter van Egyptische cinema, maar vooral in de vorm van de directe menselijke interactie en laagdrempelige ontmoetingen in de stad.
Van buitenland naar de buitenlandredactie
En waar gaat het daarna naartoe met die ervaring en vaardigheden? Naar een stage, in mijn geval bij de buitenlandredactie van de krant De Standaard. Dat was slechts een van de vele werkplekken die mijn studiegenoten en mij toonden dat we met onze academische achtergrond op verschillende terreinen een meerwaarde konden zijn. Zo kon ik bij De Standaard grenzeloos schrijven over de actualiteit uit de MENA-regio, in het Arabisch bellen met getuigen uit Gaza, of mijn minor internationale politiek inzetten voor artikels over de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2024. Ook vandaag ben ik nog als journalist aan de slag bij De Standaard, en mag ik blijven schrijven over de regio die vijf jaar lang het middelpunt van mijn studiewereld was. Dat doe ik met liefde en voldoening, op een manier die niet mogelijk was geweest als ik op mijn achttiende niet had gekozen voor Arabistiek & Islamkunde.
Mehdi Jeblaoui (Master Midden-Oosten Studies behaald in 2024)
Research Assistant aan de Université Libre de Bruxelles
Een van de beste beslissingen van mijn leven
Vanaf het moment dat ik deze opleiding ontdekte, heb ik geen seconde getwijfeld om me in te schrijven. Achteraf gezien was dat één van de beste beslissingen in mijn leven. Arabistiek heeft deuren voor mij geopend die ik nooit voor mogelijk had gehouden. Het bijzondere aan deze richting is dat je niet enkel over de regio leert, maar er ook echt in ondergedompeld wordt. Zo kreeg ik de kans om te studeren in Egypte. Daar heb ik onvergetelijke momenten beleefd die me voor altijd zullen bijblijven. Binnenkort verhuis ik trouwens terug naar Caïro. Bovendien bood de opleiding me de unieke kans om stage te lopen bij de Belgische ambassade in Tunesië, en maakte ik verschillende reizen in de regio.
Van binnenuit begrijpen
Dat is misschien wel de grootste troef van Arabistiek: het geeft je de sleutel om een gebied dat vaak ongenuanceerd en gestigmatiseerd in de media verschijnt, van binnenuit te begrijpen. Je leert niet alleen over het Midden-Oosten, je ervaart het ook. Voor iedereen die er ooit van droomt om in het buitenland te wonen en werken, is dit de perfecte richting. En vergis je niet: hoe niche “Arabistiek” ook klinkt, de opleiding is verrassend breed. Je verdiept je in geschiedenis, politiek, antropologie, religie, literatuur, taal en nog zoveel meer. Het is geen pure taalopleiding en ook geen klassieke sociale wetenschappen, maar een boeiende mix van beide. Dankzij het minorsysteem kun je bovendien andere vakgebieden verkennen en je horizon verder verbreden.
Doorslaggevende troef
In mijn beginnende carrière heb ik me tot nu toe vooral gericht op de politieke en sociale invalshoek. Naast mijn stage bij de ambassade liep ik ook stage bij IOM (de Internationale Organisatie voor Migratie, VN). Maar veel van mijn medestudenten zijn heel andere richtingen uitgegaan – je kan dus je eigen pad uitstippelen. De Arabische taal is daarbij een enorm pluspunt. Tijdens mijn werk in Tunesië kon ik Arabischtalige media volgen en zo inzichten en opinies rapporteren die voor mijn collega’s verborgen bleven. Ook bij IOM bleek mijn talenkennis een doorslaggevende troef: in mijn operationele rol werkte ik vaak samen met migranten die Arabisch spreken en dan is directe communicatie van onschatbare waarde.
Dat is precies de meerwaarde van Arabistiek: je verwerft dezelfde brede kennis als in populaire richtingen zoals politieke wetenschappen of sociologie, maar koppelt die aan een diepgaande taalvaardigheid en specifieke expertise. Dat geeft je een extra skill die deuren opent – professioneel én persoonlijk.
Wat na je studies?
Met het diploma Oosterse talen en culturen heb je toegang tot al die beroepen waar een universitair diploma gevraagd wordt. Het biedt een meerwaarde daar waar kennis van en ervaring met niet-westerse talen of culturen van belang is.